1800-1850: Van kwakzalver tot advertentiebureau
Reclame is zo oud als de mensheid. Het duurt echter tot de 19e eeuw voordat reclame economisch van belang wordt. Kwakzalvers staan aan de wieg van de reclame. Al snel dienen zich ook de eerste reclamebureaus aan.
| Volgens Ernest Dichter, de grondlegger van de Motivation Research (zie 1945-1959) was de slang in het paradijs de eerste reclameman ter wereld. In Pompeij waren al uithangborden met reclameteksten te zien, de Middeleeuwen hadden hun stadsomroepers en in de eerste kranten in de 16e eeuw verschenen al advertenties. Kortom, reclame heeft een rijke geschiedenis. Maar pas in de 19e eeuw begint reclame in Nederland een factor van belang te worden. De economie groeit en er vormt zich een middenklasse die meer te besteden krijgt. Nieuwe technieken maken het mogelijk om kranten en tijdschriften tegen lagere kosten te drukken. | ![]() |
![]()
Kwakzalvers
| Kwakzalvers ontdekken als eersten hoe efficiënt het is om in advertenties je waar aan te prijzen, want daarmee bereik je in een keer veel meer mensen dan met mondelinge verkoop. De Engelsman Thomas Holloway vergaart een fortuin met reclame voor zijn pillen en zalfjes. Holloway is een van de eerste adverteerders die consequent een merkbeeld gebruikt. Testimonials verlenen zijn advertenties een schijn van betrouwbaarheid. | ![]() |
De eerste reclamebureaus
| In de 19e eeuw dienen zich ook de eerste reclamebureaus aan. Ze treden op als makelaar, zoeken adverteerders voor dagbladen en tijdschriften en krijgen daarvoor een vergoeding van de uitgever. In 1826 wordt in Rotterdam advertentiebureau Van Wijt en Zn. opgericht. In 1846 begint Henricus Nijgh, oprichter van de Nieuwe Rotterdamsche Courant, in Rotterdam met een eigen advertentiebureau: Nijgh & Van Ditmar. Al snel opent Nijgh vestigingen in Amsterdam en Den Haag. De plaatsing van advertenties is de belangrijkste activiteit van het reclamebureau. De levering van clichés voor de illustraties en het schrijven van de teksten doen de bureaus er gratis bij. |











